ชุมพร Only

เที่ยวเกาะชุมพรแบบไม่ทิ้งขยะ ขวดน้ำ ถุงพลาสติก และก้นบุหรี่

คนเรือแถวชายฝั่งชุมพรรู้กันดีว่าของทุกชิ้นที่ขึ้นไปถึงเกาะต้องนั่งเรือไป และขยะทุกชิ้นที่เกิดขึ้นบนเกาะก็ต้องนั่งเรือกลับเหมือนกัน ไม่มีรถเก็บขยะวิ่งมารับถึงหน้าหาด ถุงดำที่วางรวมกันอยู่หลังจุดพักหรือข้างท่าเทียบเรือเล็กๆ คือภาระที่ใครสักคนต้องยกลงเรือในเที่ยวถัดไป

คนมาเที่ยวมักไม่ทันเห็นภาพนี้ เพราะขึ้นเกาะตอนสาย ลงเรือตอนบ่าย ขยะที่หย่อนลงถังไว้จึงดูเหมือนหายไปเอง ทั้งที่จริงมันยังต้องเดินทางต่อ และวันที่ลมแรง บางส่วนก็หลุดปลิวลงทะเลระหว่างทาง ขั้นตอนข้างล่างไม่ได้ยุ่งยากอะไร แค่ทำให้ขยะของเราเกิดน้อยลงตั้งแต่ต้น และไม่ทิ้งภาระไว้บนเกาะ

1. เริ่มที่บ้าน ตัดของที่จะกลายเป็นขยะออกก่อนออกเดินทาง

ขยะบนเกาะส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดบนเกาะ มันถูกหิ้วขึ้นไปจากฝั่งในรูปของขวดน้ำ ซองขนม และถุงก๊อบแก๊บ เพราะฉะนั้นจุดที่ได้ผลที่สุดคือก่อนปิดกระเป๋า

  • ขวดน้ำแบบเติมได้คนละใบ เติมให้เต็มจากที่พักก่อนลงเรือ
  • ถุงผ้าพับเล็กหนึ่งใบไว้ใส่ของจุกจิก แทนการรับถุงพลาสติกจากร้าน
  • กล่องข้าวและช้อนส้อมของตัวเอง ถ้าจะซื้ออาหารห่อไปกินบนเกาะ
  • ขนมถุงใหญ่ให้แกะแบ่งใส่กล่องไว้ตั้งแต่ที่พัก ซองที่เหลือจะได้อยู่ในถังขยะบนฝั่ง

ของใช้ดูแลผิวก็ช่วยได้เหมือนกัน เลือกขวดใหญ่ขวดเดียวแทนซองเล็กหลายซอง วิธีเลือกครีมและการทาซ้ำระหว่างวันมีอยู่ในเรื่องแดดแรงบนเรือและบนเกาะ ส่วนยากันแมลงก็ใช้หลักเดียวกัน ขวดเดียวใช้ได้ทั้งทริป และควรทาตั้งแต่ก่อนเย็น เพราะริ้นริมหาดตอนแดดอ่อนมักเล่นงานคนที่นั่งเล่นทรายนานเกินไป

หลักการเที่ยวแบบลดขยะใช้ได้กับทุกทริป ใครอยากได้ไอเดียจัดกระเป๋าให้ขยะน้อยสำหรับทริปอื่นทั่วไทย ก็หาอ่านเพิ่มได้ แต่บนเกาะเรื่องนี้หนักกว่าบนฝั่งมาก เพราะขยะออกจากเกาะได้ทางเดียวคือทางเรือ

2. บนท่าเรือและบนเรือ เก็บขยะไว้กับตัว อย่าฝากไว้กับลม

ลมกลางทะเลแรงกว่าที่รู้สึกตอนยืนบนท่า ถุงขนมที่วางไว้ข้างตัวบนเรือหายไปในพริบตาได้ง่ายๆ ให้มีถุงซิปหรือถุงผ้าใบเล็กสำหรับขยะของตัวเองโดยเฉพาะ อะไรกินเสร็จก็ใส่ถุงนั้นทันที

ถ้าไม่แน่ใจว่าเรือมีถังขยะไหม ให้ถามคนเรือ บางลำมีถังวางไว้ท้ายเรือ บางลำให้ผู้โดยสารเก็บกลับเอง และไม่ว่ากรณีไหน อย่าโยนอะไรลงทะเล รวมถึงเศษอาหารและเปลือกผลไม้ เพราะทะเลรอบเกาะไม่ใช่ที่กำจัดเศษอาหาร ของพวกนี้ดึงปลาและสัตว์อื่นให้เปลี่ยนพฤติกรรมไปจากธรรมชาติ

3. ก่อนเหยียบทราย รู้กฎของอุทยานไว้ก่อน

เกาะส่วนใหญ่ที่คนนั่งเรือไปเที่ยวอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร อุทยานมีกฎเรื่องขยะและพฤติกรรมบนเกาะ ซึ่งอาจปรับเปลี่ยนเป็นช่วงๆ ก่อนไปควรเช็กประกาศของอุทยานหรือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช หรือถามเจ้าหน้าที่ตรงจุด

ควรรู้ด้วยว่าเกาะบางแห่งเป็นพื้นที่สัมปทานรังนก ห้ามขึ้นฝั่ง เรือจะพาแค่ผ่านหรือจอดดำน้ำรอบๆ เท่านั้น ส่วนเกาะที่ขึ้นได้ ถ้ามีถังขยะที่จัดไว้ก็ทิ้งตามประเภทที่เขียนไว้ ถ้าไม่มีถัง ก็ถือว่าขยะนั้นต้องกลับขึ้นเรือไปกับเรา

4. ก้นบุหรี่ ขยะชิ้นเล็กที่ทรายไม่ได้ช่วยย่อย

ก้นบุหรี่เป็นขยะที่คนมองข้ามง่ายที่สุด เพราะมันเล็ก และฝังลงทรายได้ในเสี้ยววินาที แต่ไส้กรองทำจากเส้นใยที่ย่อยสลายช้า พอน้ำขึ้นมันก็ลอยออกไปกับคลื่น หรือโผล่กลับมาให้เด็กที่ก่อกองทรายเจอ

คนที่สูบบุหรี่ให้พกที่เขี่ยบุหรี่แบบพกพา หรือกระป๋องเล็กที่ปิดฝาได้ ดูป้ายและถามเจ้าหน้าที่ก่อนว่าบริเวณไหนสูบได้ เพราะบางพื้นที่ห้ามสูบบนหาด และอย่ากดก้นบุหรี่ลงทรายหรือซอกหินเด็ดขาด

5. มื้อกลางวันบนเกาะ เศษอาหารก็นับเป็นขยะ

ข้าวกล่อง ผลไม้ และน้ำแข็งเป็นของที่คนพาขึ้นเกาะบ่อยที่สุด เปลือกมังคุด เปลือกเงาะ หรือก้างปลาที่ทิ้งไว้ใต้ต้นไม้อาจดูเหมือนย่อยสลายได้เอง แต่บนเกาะที่คนมาเยอะ มันกองสะสม ส่งกลิ่น และล่อสัตว์ให้เข้ามาใกล้คน

วิธีที่ง่ายที่สุดคือเตรียมถุงเปล่าไว้หนึ่งใบสำหรับเศษอาหาร มัดปากให้แน่นแล้วนำกลับฝั่งพร้อมกล่องข้าว และอย่าให้อาหารปลาหรือสัตว์บนเกาะ แม้จะเห็นคนอื่นทำ

6. ขากลับ ขยะกลับฝั่งพร้อมเรา แล้วช่วยเก็บเพิ่มอีกสักหน่อย

ก่อนลงเรือขากลับ ให้มองรอบๆ จุดที่นั่งอีกรอบ ฝาขวด หลอด หรือหนังยางมัดผมมักหล่นอยู่ในทราย พอถึงฝั่งแล้วค่อยแยกขยะทิ้งตามถังของที่พักหรือของท่าเรือ ขวดที่รีไซเคิลได้ก็แยกออกมา

ถ้ามีแรงเหลือ เก็บขยะที่คลื่นซัดมาเกยหาดติดมือมาด้วยสักสองสามชิ้น บางช่วงชุมชนหรืออุทยานจัดกิจกรรมเก็บขยะชายหาด ถ้าอยากร่วมให้สอบถามกับผู้จัดโดยตรง เวลาเก็บให้ใส่ถุงมือ อย่าหยิบเศษแก้วหรือของแหลมด้วยมือเปล่า และถ้าเจออวนหรือเชือกที่พันสัตว์อยู่ ให้แจ้งเจ้าหน้าที่แทนการแก้เอง

ทะเลหน้าบ้านของคนที่นี่ไม่ได้เป็นแค่วิวสวยสำหรับถ่ายรูป มันคือที่ทำกิน ขยะชิ้นหนึ่งที่ไม่ลอยมาติดอวน ก็คือเช้าที่ทำงานง่ายขึ้นของคนเรือสักลำ