ชุมพร Only

ริ้นทะเลและยุงริมหาดชุมพร ป้องกันอย่างไร และดูแลผิวเมื่อโดนกัด

คนที่โตริมทะเลชุมพรจะสังเกตว่าวันที่ลมนิ่งสนิท ทะเลเรียบสวยจนน่านั่งเล่น มักเป็นวันที่ต้องรีบหยิบเสื้อแขนยาว เพราะลมทะเลที่เคยพัดตลอดคือสิ่งที่ช่วยไล่แมลงตัวจิ๋วออกไป พอลมหยุด ริ้นทะเลก็ออกมาเต็มชายหาด

ริ้นทะเลตัวเล็กมากจนแทบมองไม่เห็น กว่าจะรู้ตัวว่าโดนก็ตอนข้อเท้าและหลังเข่าเริ่มคัน บางคนเป็นตุ่มแดงไม่กี่จุดแล้วหาย บางคนคันอยู่หลายวัน ส่วนยุงริมหาดก็มาตามเวลาเดิมทุกวัน คือช่วงโพล้เพล้กับเช้ามืด

ริ้นกับยุงชอบช่วงไหนและตรงไหน

ช่วงที่ต้องระวังมากที่สุดคือเย็นใกล้ค่ำกับเช้าตรู่ โดยเฉพาะวันที่ลมสงบหรือหลังฝนตก จุดที่ชุกมักเป็นทรายชื้นใกล้แนวน้ำขึ้นสูงสุด ใต้ร่มไม้ริมหาด และพื้นที่ใกล้ป่าชายเลนหรือร่องน้ำ ช่วงสายถึงบ่ายที่มีลมพัดและแดดจัด ริ้นจะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

“เย็นไหนลมไม่มี อย่าไปนั่งบนทรายเปียกนาน กลับมาจะเกาทั้งคืน” — ตัวอย่างคำเตือนแบบที่คนริมหาดชุมพรมักบอกคนมาพัก

แปลว่าถ้าตั้งใจนั่งดูท้องฟ้าตอนเย็นหรือรอพระอาทิตย์ขึ้นตอนเช้า ให้เตรียมตัวไว้ก่อน ไม่ต้องยกเลิกแผน

ป้องกันก่อนโดน

  • ทายากันแมลงก่อนออกจากที่พัก เน้นข้อเท้า หลังเข่า ต้นคอ และข้อมือ ใช้ตามฉลาก ส่วนเด็กเล็กเลือกชนิดที่ระบุว่าใช้กับเด็กได้
  • ถ้าทากันแดดด้วย ให้ทากันแดดก่อนแล้วค่อยทายากันแมลงทับ และทาซ้ำหลังขึ้นจากน้ำ
  • ใส่เสื้อแขนยาวกับกางเกงขายาวผ้าบางสีอ่อนตอนเย็น ริ้นเล็กพอจะลอดผ้าโปร่งมากๆ ได้ ผ้าเนื้อแน่นขึ้นหน่อยจะช่วยกว่า
  • นั่งบนเก้าอี้หรือเสื่อบนทรายแห้ง ดีกว่านั่งกับพื้นทรายชื้นโดยตรง
  • เลือกที่พักที่มีมุ้งลวดหรือมุ้ง และปิดประตูหน้าต่างก่อนเปิดไฟตอนค่ำ

ครอบครัวที่พาเด็กไปวิ่งเล่นบนลานกว้างริมหาดใกล้เมืองช่วงเย็น ยิ่งต้องเตรียมเรื่องนี้ เพราะเด็กชอบนั่งเล่นทรายนานกว่าผู้ใหญ่ และผิวเด็กมักแพ้ง่ายกว่า

ส่วนคนที่ออกเรือเที่ยวเกาะ ไม่ต้องกังวลบนเรือมากนัก แต่ถ้าแวะชายหาดบนเกาะช่วงใกล้เย็น หรือไปเกาะแบบเช้าไปเย็นกลับแล้วกลับถึงฝั่งตอนแดดหมด ให้พกยากันแมลงติดกระเป๋าไว้ด้วย ส่วนก่อนลงเล่นน้ำที่หาดไหนก็ตาม ควรดูธงเตือนกับลักษณะกระแสน้ำของหาดนั้นก่อนเสมอ

โดนกัดแล้วดูแลอย่างไร

ข้อแรกคือพยายามไม่เกา ยิ่งเกา ตุ่มยิ่งอักเสบและอาจเป็นแผลติดเชื้อ โดยเฉพาะถ้ามือเพิ่งจับทรายหรือน้ำทะเล

ขั้นตอนที่ทำได้เองเบื้องต้น คือล้างบริเวณที่โดนกัดด้วยน้ำสะอาดกับสบู่อ่อน ซับให้แห้ง แล้วประคบเย็นด้วยผ้าห่อน้ำแข็งสักครู่เพื่อลดคัน ถ้ามียาทาบรรเทาอาการคันที่เภสัชกรแนะนำ ใช้ตามคำแนะนำบนฉลาก ตัดเล็บเด็กให้สั้นจะช่วยลดแผลจากการเกาตอนหลับ

สูตรบ้านๆ ที่ได้ยินกันมาหลายแบบ บางอย่างอาจช่วยให้รู้สึกเย็นสบายขึ้นชั่วคราว แต่ไม่ควรถือว่าเป็นการรักษา ถ้าทาแล้วผิวแสบหรือแดงมากขึ้น ให้ล้างออกทันที

ควรไปพบแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อบวมแดงลามกว้าง ปวดร้อน มีหนอง มีไข้ ตุ่มขึ้นทั่วตัว หรือเด็กเล็กมีอาการผิดปกติ ถ้ามีอาการหายใจลำบาก หน้าหรือปากบวม ให้โทร 1669 ทันที

ความคันที่ทำให้นอนไม่หลับ

ของเล็กๆ บางอย่างกวนการพักผ่อนได้มากกว่าที่คิด คนที่เคยนอนฟังเสียงแปลกๆ จากแอร์ที่แต่ละเสียงบอกอาการไม่เหมือนกันจนตาค้างจะเข้าใจดี ริ้นทะเลก็เป็นแบบนั้น ตัวเล็กนิดเดียวแต่ทำให้ทั้งคืนพลิกตัวไปมา

ทางแก้คืออาบน้ำล้างทรายให้สะอาดก่อนนอน เปลี่ยนชุดใหม่ ไม่เอาผ้าเช็ดตัวที่เปื้อนทรายขึ้นเตียง และเปิดพัดลมหรือแอร์ให้ห้องมีลมเคลื่อน ริ้นและยุงบินสู้ลมได้ไม่ดี

ถ้าคันมากจนนอนไม่ได้ทั้งที่ทำทุกอย่างแล้ว วันรุ่งขึ้นลองเปลี่ยนเวลาเที่ยวหาดเป็นช่วงสายที่มีลม แล้วใช้ช่วงเย็นไปเดินในเมืองหรือหาของกินแทน

ข้อที่อยากเตือนไว้คือ อย่าเผลอเกาตุ่มแล้วลงเล่นน้ำทะเลต่อทันที แผลเปิดเล็กๆ ที่เจอน้ำทะเลกับทรายอาจอักเสบได้ ถ้ามีแผลจากการเกา ให้ทำความสะอาดและปิดแผลก่อน หรืองดลงน้ำไปก่อนสักวันจนแผลเริ่มปิด