เดินเที่ยวในตัวเมืองชุมพรครึ่งวัน ตลาด ร้านเก่า และศาลเจ้า
4 ตุลาคม 2569
ครึ่งวันพอสำหรับตัวเมืองชุมพร ถ้าเริ่มตั้งแต่เช้า ใช้เท้าเป็นหลัก และไม่ได้ตั้งใจจะเก็บให้ครบทุกจุด
เหตุผลคือย่านเก่าของเมืองไม่ได้กว้างอย่างที่คิด ตลาด ตึกแถว ศาลเจ้า และสถานีรถไฟอยู่ในระยะที่เดินต่อกันได้ สิ่งที่ทำให้คนไม่เคยมาเดินจริงๆ คือความเชื่อบางอย่างที่ฟังต่อๆ กันมา ลองไล่ดูทีละข้อ
“ตัวเมืองชุมพรเป็นแค่ทางผ่านไปลงเรือ ไม่มีอะไรให้ดู”
ความจริงคือครึ่งวันในเมืองทำให้เห็นชีวิตคนชุมพรชัดกว่านั่งอยู่ริมหาดทั้งวัน คนจำนวนมากลงรถไฟหรือรถทัวร์แล้วตรงไปท่าเรือหรือที่พักริมทะเลทันที เมืองจึงเหลือแค่ภาพที่มองผ่านกระจกรถ
แต่ในเมืองมีตลาดที่แม่ค้าเรียกลูกค้าด้วยสำเนียงใต้ ตึกแถวที่บานเฟี้ยมไม้ยังเปิดปิดทุกวัน ศาลเจ้าที่มีควันธูปลอยตั้งแต่เช้า และอนุสาวรีย์ที่เล่าถึงเยาวชนชุมพรที่จับอาวุธสู้ตอนกองทัพญี่ปุ่นยกพลขึ้นบก คนที่มีเวลารอรถหรือรอเรือครึ่งวัน ใช้ช่วงนี้เดินดูเมืองได้สบาย
“ต้องมีรถถึงจะเที่ยวในเมืองได้”
ความจริงคือย่านเก่าเล็กพอให้เดินเท้า และเดินแล้วเห็นมากกว่าขับ เริ่มจากแถวสถานีรถไฟแล้วเดินเข้าถนนสายตลาด เลี้ยวเข้าซอยที่มีตึกแถวเก่า วนไปทางศาลเจ้า แล้วค่อยกลับมาที่จุดเริ่ม ถ้าเหนื่อยกลางทาง มีรถรับจ้างในเมืองให้เรียกกลับที่พักได้
เมืองขนาดพอดีแบบนี้คือเมืองที่เที่ยวด้วยแรงตัวเองได้สนุกที่สุด คนที่เคยปั่นสองล้อลัดเลาะเมืองเล็กริมคลองฝั่งฮอลแลนด์มาแล้วมักเล่าแบบเดียวกัน ว่าเมืองที่จำได้ดีคือเมืองที่ได้เดินหรือปั่นช้าๆ ไม่ใช่เมืองที่ขับผ่าน
ช่วงที่เดินสบายที่สุดคือเช้าก่อนแดดแรง กับบ่ายแก่ไปจนพลบค่ำ ช่วงเที่ยงทางเท้าหลายช่วงไม่มีร่มเลย
“ตลาดในชุมพรมีแค่ตอนเช้ามืด”
ความจริงคือเมืองมีทั้งตลาดเช้าและตลาดเย็น และของที่ขายต่างกันพอสมควร ตลาดเช้าเป็นของสด ปลา กุ้ง ผัก ผลไม้จากสวน ขนมพื้นบ้าน และกับข้าวถุงที่คนในเมืองซื้อไปกินมื้อเช้า ตลาดเย็นหนักไปทางของกินพร้อมทาน ทั้งของทอด ของปิ้ง และอาหารใต้ที่ตักใส่ถุงกลับไปกินที่พัก
ตลาดบางแห่งไม่ได้มีทุกวัน และเวลาเปิดอาจเปลี่ยนตามฤดูหรือตามงานในเมือง ถามที่พักว่าวันนั้นมีตลาดไหนบ้าง จะได้ไม่เดินไปเจอลานว่าง
เดินตลาดให้สนุก พกเงินสดใบย่อยไว้บ้าง ถือถุงผ้าใบเล็กไปใส่ของ และอย่าหยุดยืนคุยกลางทางเดินแคบที่แม่ค้ากำลังเข็นของ ถ้าไม่แน่ใจว่าขนมหรือกับข้าวถุงไหนคืออะไร ถามคนขายได้เลย ส่วนใหญ่ตอบพร้อมแนะนำว่าคนแถวนี้กินคู่กับอะไร แค่นี้ก็ได้รู้จักอาหารใต้มากกว่าอ่านเมนูในร้านเสียอีก
“ศาลเจ้าจีนเข้าได้เฉพาะคนที่มาไหว้”
ความจริงคือเข้าไปชมได้ ถ้าสำรวมและให้ความเคารพ คนชุมพรในเมืองจำนวนไม่น้อยมีเชื้อสายจีน ศาลเจ้าจึงเป็นทั้งที่ไหว้และเป็นที่ที่คนในย่านแวะมาพูดคุยกัน ลวดลายบนหลังคา เสาแกะสลัก และป้ายอักษรจีนเป็นของที่ดูได้เพลินๆ
แต่งกายเรียบร้อย ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ยืนบังคนที่กำลังไหว้ ไม่จับของบนแท่นบูชา และถ้าจะถ่ายรูปข้างใน ถามคนดูแลศาลก่อน ช่วงที่เมืองมีงานประจำปีที่ทำให้ทั้งจังหวัดคึกคักกว่าปกติ บรรยากาศรอบศาลเจ้าและวัดจะต่างจากวันธรรมดามาก บางครั้งมีเวทีการแสดงด้วย ถ้าโชคดีอาจได้ดูการร่ายรำและเงาหนังแบบปักษ์ใต้ที่ยังมีคณะเล่นอยู่
“ร้านเก่าในตึกแถวปิดไปหมดแล้ว”
ความจริงคือหลายร้านยังเปิดอยู่ แต่เปิดเช้าและปิดเร็วกว่าที่คนเมืองใหญ่คุ้น ร้านขายของชำ ร้านยาจีน ร้านกาแฟแบบเก่า ร้านทอง ร้านเครื่องมือช่าง บางร้านไม่มีป้ายชื่อใหญ่ ต้องสังเกตจากของที่วางหน้าร้าน
ถ้าอยากรู้ว่าร้านไหนอยู่มานาน ลองซื้อของสักชิ้นแล้วถามเจ้าของเบาๆ หลายคนยินดีเล่าว่าย่านนี้เคยเป็นอย่างไร แต่อย่าเดินส่องเข้าไปในส่วนที่เป็นบ้าน และขออนุญาตก่อนถ่ายรูปคนที่นั่งทำงานหน้าร้าน
ถ้าต้องเลือกเตรียมสิ่งเดียวก่อนออกเดิน ให้เป็นร่มพับคันเล็ก ใช้บังแดดตอนสาย หลบฝนที่มาไม่บอกล่วงหน้าแบบเมืองใต้ และยังทำให้เดินช้าลงได้โดยไม่ต้องรีบหาที่หลบ